वाढता उन्हाळा आणि उष्णतेच्या लाटेपासून संरक्षण

 वाढता उन्हाळा आणि उष्णतेच्या लाटेपासून संरक्षण

कृषि विज्ञान केंद्र, सगरोळी तर्फे जाहीर आवाहन

वाढता उन्हाळा आणि उष्णतेच्या लाटेपासून संरक्षण

प्रिय शेतकरी बांधवांनो आणि भगिनींनो,

भारतीय हवामान विभाग (IMD) च्या अंदाजानुसार, सध्या तापमानात मोठी वाढ होत असून उष्णतेची लाट येण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत शेतात काम करताना स्वतःची आणि आपल्या पशुधनाची काळजी घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.

१. स्वतःची आणि कुटुंबाची काळजी घ्या (शेतकरी व महिलांसाठी)

वेळेचे नियोजन: सकाळी ११ ते दुपारी ४ या वेळेत शेतातील कष्टाची कामे करणे टाळा. सकाळी लवकर किंवा सायंकाळी उशिरा काम उरका.

पाण्याचे सेवन: तहान लागलेली नसली तरी दर २०-३० मिनिटांनी पाणी प्या. सोबत लिंबू पाणी, ताक किंवा ओआरएस (ORS) ठेवा.

पेहराव: बाहेर पडताना डोक्याला पांढरा रुमाल किंवा टोपी बांधा. सैल आणि सुती कपडे वापरा. अनवाणी पायाने उन्हात चालू नका.

आहार: पचायला हलका आणि पाण्याचे प्रमाण जास्त असलेला आहार (उदा. काकडी, टरबूज, दही) घ्या.

२. आपल्या पशुधनाची काळजी घ्या (Animals & Livestock)

सावलीचा आसरा: जनावरांना झाडाच्या सावलीत किंवा हवेशीर गोठ्यात बांधा. गोठ्यावर शक्य असल्यास गवत किंवा पालापाचोळा टाकून छप्पर थंड ठेवा.

स्वच्छ पाणी: जनावरांना दिवसातून किमान ३-४ वेळा स्वच्छ आणि थंड पाणी पाजा. पाण्याच्या टाकीत किंवा हौदात चुना टाकल्यास पाणी थंड राहण्यास मदत होते.

आहार बदल: जनावरांना हिरवा चारा उपलब्ध करून द्या. उन्हाच्या तीव्रतेत (दुपारी) जनावरांना चरण्यासाठी बाहेर नेऊ नका.

लक्षणे ओळखा: जर जनावर जास्त लाळ गाळत असेल किंवा धापा टाकत असेल, तर त्वरित पशुवैद्यांशी संपर्क साधा.

३. शेती कामात खबरदारी

सिंचन: पिकांना शक्यतो रात्री किंवा पहाटे पाणी द्या, जेणेकरून बाष्पीभवन कमी होईल.

फवारणी: कीडनाशक किंवा खतांची फवारणी कडक उन्हात करू नका, यामुळे पिकांचे नुकसान होऊ शकते आणि फवारणी करणाऱ्या व्यक्तीलाही त्रास होऊ शकतो.

सतर्क राहा, सुरक्षित राहा!

उन्हाचा चटका फक्त पिकांवरच नाही, तर आपल्या शरीरावरही परिणाम करतो. उष्माघाताची लक्षणे (उदा. चक्कर येणे, ताप येणे, उलट्या होणे) दिसल्यास त्वरित जवळच्या प्राथमिक आरोग्य केंद्रात संपर्क साधा.

कृषि विज्ञान केंद्र, सगरोळी (शेतकऱ्यांच्या सेवेसाठी सदैव तत्पर)